Facebook

Twitter

YouTube

ul.Składowa 5, 64-800 Chodzież
Polish English French German Russian

1.12.- ŚWIATOWY DZIEŃ AIDS

CO  TRZEBA  WIEDZIEĆ  O  HIV  I  AIDS

 

zd1

EPIDEMIOLODGIA HIV/AIDS

Pierwsze kliniczne opisy AIDS zostały zaprezentowane przez lekarzy amerykańskich w 1981 roku. Dziś jest to choroba o rozmiarach pandemii, stawiając ludzi na całym świecie przed wyjątkowo złożonym problemem. Niewiele też zagadnień współczesnej medycyny, tak głęboko porusza szeroką opinię publiczną, jak HIV/AIDS.

Co to jest HIV i AIDS ?

HIV jest skrótem od angielskiego określenia wirusa: HUMAN  IMMUNODEFICIENCY VIRUS, a polskim odpowiednikiem tej nazwy jest: ludzki wirus upośledzenia odporności.

Budowa Wirusa HIV:1

     Wirus HIV należy do retrowirusów i wywołuje on AIDS. Obecnie wyróżniamy 2 odmiany retrowirusa: HIV-1 i HIV-2. Uważa się, że pierwotnym gospodarzem HIV-1 były szympansy, a HIV-2 małpy mangaby rudoczelne. W latach 50 nastąpiło przeniesienie wirusa do populacji ludzkiej. Materiał genetyczny wirusa HIV stanowi pojedynczą nić RNA. W dojrzałym wirusie (wirionie) występują 2 niezależne nici RNA (1) połączone z 2 enzymami - odwrotną transkryptazą (2), integrazą (3), znajduje się również białkowy rdzeń (5) i białkowa otoczka rdzenia (6) oraz zewnętrzna otoczka wirusa utworzona z białka (4a) i struktur lipidowych (4b). Poniżej przedstawiono uproszczony schemat budowy wirusa HIV.

 

zd2

 

Oznaczenia na rysunku:

1. Nić RNA

2. Enzym odwrotna transkryptaza

3. Enzym integraza

4. Zewnętrzna otoczka wirusa utworzona:
   a)  z białka

   b)  ze struktur lipidowych

5. Rdzeń zbudowany z białka

6. Otoczka rdzenia. 

 

AIDS to skrót od angielskiej nazwy: ACQUIRED IMMUNE DEFICIENCY SYNDROME, co w polskim tłumaczeniu oznacza: zespół nabytego upośledzenia odporności.

 

AIDS nie jest pojedynczą chorobą, lecz zespołem objawów różnych chorób, które w charakterystyczny sposób atakują osoby zakażone wirusem HIV. Wiele z tych chorób występuje powszechnie i nie są one specjalnie szkodliwe dla osób z nieuszkodzonym systemem immunologicznym. Niemniej jednak dla kogoś, kto ma poważnie uszkodzony system odpornościowy, niektóre z tych chorób mogą nawet być śmiertelne.

Z dotychczasowych obserwacji badawczych wynika, że przeważająca większość osób zakażonych wirusem HIV ostatecznie choruje na AIDS. Czas trwania tego procesu jest różny (od kilku do kilkunastu lat i dłużej) i zależy od wielu indywidualnych czynników organizmu.

Jak rozwija się AIDS?

  • U około połowy ludzi zakażonych HIV po 10–11 latach dochodzi do rozwoju AIDS. Niektóre osoby pozostaną w dobrym stanie przez znacznie dłuższy czas, podczas gdy u innych AIDS rozwinie się szybciej.
  • AIDS rozwija się, gdy układ odpornościowy danej osoby zaczyna się załamywać. Układ odpornościowy chroni przed zakażeniami, a kiedy nie odpowiada na nie właściwie, mówi się o niedoborze odporności.
  • Ponieważ dostępne są coraz bardziej skuteczne i silneleki, zwiększa się prawdopodobieństwo, że okres od zakażenia do rozwoju AIDS będzie dłuższy.
  • Chorzy na AIDS stają się podatni na wiele chorób, na które nie zapadliby przy prawidłowo działającym układzie odpornościowym.
  • Może dojść także do rozwoju nowotworów. Najczęściej u osób chorych na AIDS pojawiają się mięsak Kaposiego oraz pewne postaci chłoniaków. Mięsak Kaposi’ego jest nowotworem występującym w skórze i najczęściej pojawia się w postaci bordowych lub brązowych plam. Chłoniaki to nowotwory rozwijające się w węzłach chłonnych.
  • Po zakażeniu HIV często utrzymuje się powiększenie węzłów chłonnych. Wczesnymi objawami pogorszenia się stanu chorego są pleśniawki w jamie ustnej, niewyjaśnione gorączki, nocne poty, biegunka, utrata masy ciała oraz półpasiec.

 HIV a teraźniejszość

¨ Porównując stan sprzed  34 lat, kiedy to wykryto pierwsze przypadki zakażenia wirusem HIV, wówczas w Polsce populacją zakażoną byli głównie narkomani, zażywający narkotyki drogą dożylną oraz osoby homoseksualne.

¨ Obecnie ten trend uległ odwróceniu i od 2001 roku obserwuje się w Polsce stały wzrost liczby nowych zakażeń drogą kontaktów seksualnych, zwłaszcza heteroseksualnych.

¨ Niepokojący jest fakt, iż zakażają się coraz młodsi ludzie, (połowa wszystkich zakażonych, to osoby poniżej 30 r. ż.).

¨ Przyczyną takiego stanu rzeczy jest niewątpliwie wzrost ryzykownych zachowań  seksualnych:

-         stosunki seksualne z przypadkowymi partnerami bez zabezpieczenia prezerwatywą,

-         częste zmiany partnerów seksualnych,

-         wielu partnerów seksualnych jednocześnie,

-         alkohol i środki odurzające  potęgują ryzykowne zachowania, zwłaszcza wśród młodzieży.

¨ Kolejne czynniki ryzyka mają związek ze zwiększoną migracją ludności :

-                        turystyka zagraniczna,

-                        wyjazdy służbowe biznesmenów,

-                        wyjazdy za granicę w poszukiwaniu pracy (Anglia, Niemcy !),

-                        napływ przybyszów zza wschodniej granicy (Estonia !, Ukraina).

W jaki sposób wirus HIV przenosi się z jednej osoby na drugą ?

HIV nie można zakazić się w taki sam sposób jak przeziębieniem lub grypą. Istnieją trzy główne drogi zakażenia HIV:

Podczas stosunków seksualnych (analnych lub dopochwowych) bez zabezpieczenia prezerwatywą.

Przez przedostanie się zakażonej wirusem HIV krwi innej osoby do naszego krwioobiegu. (np.: poprzez transfuzję krwi, poprzez używanie niesterylnych igieł, strzykawek i innego sprzętu medycznego oraz  sprzętu do wykonywania tatuażu, przekłuwania uszu itp.).  W Polsce od 1987 roku, badani są wszyscy krwiodawcy na obecność wirusa HIV. Stąd obecnie w naszym kraju,  zakażenie wirusem HIV poprzez transfuzję krwi  jest praktycznie niemożliwe.

W czasie ciąży, podczas porodu lub karmienia dziecka piersią przez matkę zakażoną wirusem HIV (droga wertykalna).

Główne drogi zakażenia wirusem HIV:

- poprzez krew,

- poprzez kontakty seksualne,

- przenoszenie wirusa HIV z matki na dziecko.

Źródło: Grażyna Konieczny, Andrzej Lipniacki, Andrzej Piasek, Dorota Rogowska-Szadkowska

Diagnostyka zakażenia HIV. Wskazówki dla osób pracujących w Punktach Anonimowego Testowania

Sytuacja epidemiologiczna HIV/AIDS

w Polsce i na świecie

           HIV i AIDS w Polsce

dane od początku epidemii (1985 r.) do 31 sierpnia 2017 roku

22.164 zakażonych ogółem


3.514 zachorowań na AIDS

1375 chorych na AIDS zmarło z powodu tej choroby

           HIV i AIDS na świecie

dane od początku epidemii (1985 r.) do 2012 roku

  na świecie żyje z HIV/AIDS  -   35,3  mln. ludzi

dzieci poniżej 15 r. ż      -   3,3 mln.

 kobiety -  17,7 mln

         Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z PZH i UNAIDS
         Więcej na ten temat www.pzh.gov.pl

 

Co stanowi materiał zakaźny ( gdzie może być obecny wirus HIV )?

ZAKAŹNE !!!

 

POTENCJALNIE

ZAKAŹNE

NIEZAKAŹNE

(wirus HIV nieobecny)

 krew, tkanki,  nasienie, wydzielina z pochwy, inne płyny ustrojowe z widoczną domieszką krwi

płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy, płyn osierdziowy, płyn owodniowy, mleko kobiece

ślina, łzy, pot, mocz, kał

(widoczna domieszka krwi zmienia sytuację)

 

SYTUACJE, W  KTÓRYCH  NIE  RYZYKA  ZAKAŻENIA  WIRUSEM  HIV

  • W normalnych, codziennych kontaktach, zarówno zawodowych, jak i towarzyskich nie ma ryzyka zakażenia się wirusem HIV
  • Nie można zakazić się wirusem poprzez pływanie w tym samym basenie, korzystanie ze wspólnej toalety, dzielenie się jedzeniem, wspólne korzystanie ze sztućców, naczyń, ręczników oraz książek
  • HIV nie przenosi się poprzez kaszel lub kichanie
  • Nie można zakazić się wirusem HIV od psów, kotów lub innych zwierząt ani przez ukąszenia komarów.

OKOLICZNOŚCI W  KTÓRYCH  MOŻE  DOJŚĆ DO  NIEŚWIADOMEGO ZAKAŻENIA  WIRUSEM  HIV

! Możliwe  jest zakażenie się wirusem HIV poprzez korzystanie ze wspólnej maszynki do golenia, szczoteczki do zębów lub innych przyborów do higieny osobistej, ze względu na to, że może znajdować się na nich krew.

! Istnieje ryzyko zakażenia się wirusem HIV, podczas udzielania pomocy nieznanym osobom poszkodowanym w wypadkach, zwłaszcza jeśli doszło do kontaktu z krwią, wydzielinami lub wydalinami tych osób.

 

 

PRZED ZAKAŻENIEM WIRUSEM HIV DROGĄ PŁCIOWĄ CHRONI WYŁĄCZNIE :

ü      Abstynencja seksualna

ü      Trwały związek z jednym nie zakażonym partnerem oparty na wzajemnej wierności

 

 

 

ZMNIEJSZA RYZYKO ZAKAŻENIA WIRUSEM HIV :

ü      Opóźnianie inicjacji seksualnej

ü      Używanie prezerwatyw we wszystkich przygodnych kontaktach seksualnych

 

Stosowanie prezerwatywzd3 

 

• Najlepiej stosować prezerwatywy, które zostały poddane testom na wytrzymałość i mają atest. Na opakowaniu powinna znajdować się informacja o ich gatunku. Atestowane prezerwatywy produkcji polskiej mają na opakowaniu napis:  Ministerstwo Zdrowia oraz numer zezwolenia.

• Najbezpieczniejsze są prezerwatywy zrobione z lateksu. Większość prezerwatyw jest sprzedawana ze specjalnym płynem nawilżającym, dzięki czemu łatwiej się je nakłada.

• Tłuszcz może zniszczyć powierzchnię prezerwatywy. Nie należy więc samemu stosować środków na bazie tłuszczu, takich jak wazelina, płyny do pielęgnacji ciała, olejki i kremy w celu nawilżenia prezerwatywy. Zawsze należy stosować środki nawilżające rozpuszczalne w wodzie.

• Prezerwatywy  muszą być przechowywane we właściwy sposób (bez dostępu ciepła, wilgoci i światła) i zabezpieczone przed uszkodzeniem opakowania i powierzchni.

•Prezerwatywy, gdy są stosowane w prawidłowy sposób, mogą obniżyć ryzyko zakażenia się wirusem HIV. Nie dają one jednak  w 100% pewności zabezpieczenia przed wirusem HIV ( a także przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową i przed ciążą), gdyż mogą pęknąć podczas stosunku. Mimo to, każdy człowiek jest  odpowiedzialny za zabezpieczenie zwłaszcza samego siebie, tak więc ze względu na własne zdrowie zawsze nalegaj na stosowanie prezerwatywy przez partnera seksualnego, zwłaszcza przygodnego.

HIV i AIDS a przekłuwanie uszu i innych części ciała

Pamiętaj, aby zawsze zapytać, czy sprzęt, którym będzie przekłuwana twoja skóra, jest jednorazowego użytku lub został wysterylizowany przed zabiegiem !

Wszelkie narzędzia wykorzystywane do przekłuwania skóry (tatuaż, akupunktura, zakładanie kolczyków, czy usuwania owłosienia) mogą być zanieczyszczone krwią, a więc stanowić drogę przenoszenia wirusa HIV.

• Osoby profesjonalnie zajmujące się tego typu zabiegami oraz podchodzące odpowiedzialnie do swojej pracy, powinny zawsze sterylizować sprzęt lub wykorzystywać tylko narzędzia jednorazowego użytku. Fryzjerzy używający brzytwy, powinni je sterylizować po każdorazowym użyciu.

TEST WYKRYWAJĄCY OBECNOŚĆ WIRUSA HIV

 

Test na obecność przeciwciał jest jedynym sposobem na to, aby dowiedzieć się, czy osoba jest zakażona wirusem HIV.

Zrobienie sobie  testu jest bardzo osobistą decyzją. Jedynie bezpośrednio zainteresowana osoba powinna zdecydować o tym, czy wykonać to badanie. Większość osób decyduje się na zrobienie testu, aby upewnić się, że nie jest zakażona. Nieodzowne jest otrzymanie poradnictwa od terapeuty zarówno przed, jak i po wykonaniu testu, a zwłaszcza gdy trzeba omówić z pacjentem, co naprawdę oznacza dla niego seropozytywny wynik testu.

Test nie stwierdza AIDS. Daje on jedynie odpowiedź, czy badana osoba została zakażona wirusem HIV. Również w przypadku, gdy zostało wykryte zakażenie wirusem HIV, nie można określić, kiedy nastąpi u badanej osoby rozwój AIDS.

Każdy człowiek ma prawo do zachowania anonimowości i poufności w przypadku testowania  w kierunku HIV oraz poradnictwa!

 

 

HIV  i  AIDS  nie  zna  granic !

  • Nieważne kim jesteś, gdzie jesteś , co robisz,jakie masz wykształcenie, czy przekonania- HIV/AIDS może dotyczyć także Ciebie.
  • Zawsze i wszędzie unikaj ryzykownych zachowań.
  • Seks może dawać dużo satysfakcji i szczęścia, jeśli zadbamy o swoje bezpieczeństwo.
  • Wykorzystaj wiedzę o HIV w praktyce. Negocjuj techniki bezpieczniejszego seksu, używaj prezerwatywy. Nie bój się  rozmawiać o przeszłości seksualnej partnera, choćby przypadkowego.
  • Zrób test na HIV, dowiedz się, jaki jest Twój status serologiczny

 

 

zd4

 

Czerwona wstążeczka – symbol solidarności z ludźmi żyjącymi z problemem HIV/AIDS

Opracowanie:

 mgr Małgorzata Ferfet

mgr Karolina Pieniążek

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Chodzieży.

 

Artykuł opracowano na podstawie:

- Grażyna Węglarczyk, Bez Ryzyka,

- Krajowe Centrum ds. AIDS, Co musisz wiedzieć o HIV i AIDS bez względu na to gdzie mieszkasz czy pracujesz

- Państwowy zakład Higieny, Meldunki o zakażeniach HIV i zachorowaniach na AIDS,

- www.pzh.gov.pl

- www.aids.gov.pl

 

 


[1] Grażyna Węglarczyk, Bez ryzyka, Fundacja HOMO HOMINI im. Karola de Foucauld, Warszawa 1998.

Mapa strony

logo PIS 100lecie 1

Mapa zagrożeń